Vruchtgebruiktestament

Een vruchtgebruiktestament is een testament waarmee u – na het eerste overlijden (van u of uw partner) – uw kinderen eigenaar maakt van uw nalatenschap. De gehele erfenis of een gedeelte ervan, uw huis bijvoorbeeld. Uw kinderen mogen hier niet vrijelijk over beschikken, maar moeten het in bruikleen geven aan de langstlevende partner. In juridische termen heet dit dat de kinderen het bloot eigendom verkrijgen, terwijl de langstlevende partner het vruchtgebruik krijgt. Hij/zij mag er alles mee doen, al dan niet beperkt door de regels die u in uw vruchtgebruiktestament heeft laten vastleggen.

Waarom een vruchtgebruiktestament?

Het vruchtgebruiktestament kan om meerdere redenen interessant zijn . Allereerst het besparen van erfbelasting.  Na het overlijden van de langstlevende partner hoeven de kinderen geen erfbelasting te betalen over de waardevermeerdering van het goed (huis, aandelenportefeuille).  Ten tweede kunt u met het vruchtgebruiktestament uw kinderen iets concreets nalaten in plaats van een vordering zoals de wettelijke verdeling voorschrijft.

Bloot eigendom versus recht op vruchtgebruik

Let wel: over zowel het bloot eigendom als vruchtgebruik moeten de langstlevende partner en de kinderen erfbelasting betalen. Hoeveel? Dan hangt ervan af hoelang u verwacht dat in dit geval de langstlevende partner in uw huis wilt blijven wonen, en u dus hem/haar het recht van vruchtgebruik wilt geven. Hoe langer dit recht gehandhaafd moet worden, hoe meer erfbelasting de langstlevende partner betaalt ten opzichte van de hoogte van erfbelasting die de kinderen over het bloot eigendom mogen betalen.

Samengestelde gezinnen

Ook als u en uw partner kinderen hebben uit eerdere relaties is een vruchtgebruiktestament een uitkomst. U wil bijvoorbeeld dat er naar verhouding meer vermogen naar uw eigen kinderen gaat. Een wens die afwijkt van de gebruikelijke regel die luidt dat uw stiefkinderen (via uw partner) in gelijke delen recht op uw nalatenschap.

Wanneer komt dit vruchtgebruik te vervallen?

In een vruchtgebruiktestament kunt u zelf laten vastleggen onder welke voorwaarde(n) het recht van vruchtgebruik komt te vervallen. U geeft hierin bijvoorbeeld aan dat de langstlevende partner dit recht verliest wanneer hij/zij onder andere…

… hiervan opzettelijk afstand doet;
… komt te overlijden;
… failliet wordt verklaard of beroep moet doen op de Wet Schuldsanering Natuurlijke Personen (WSNP);
… een gemeenschappelijke huishouding gaat voeren met een nieuwe partner;
… gaat trouwen of een geregistreerd partnerschap aangaat zonder huwelijkse voorwaarden of partnerschapsvoorwaarden waarbij op een of andere manier een gemeenschap van goederen is uitgesloten;
… de woning gedurende drie maanden verlaat of deze verkoopt;
… een WLZ-instelling betrekt (de nieuwe AWBZ).

Wanneer het recht op vruchtgebruik vervalt krijgen de kinderen uiteindelijk het volle eigendom. Hierover hoeft dus later na het tweede overlijden geen erfbelasting betaald te worden. Zij waren immers al eigenaar.

Spelregels naar eigen voorkeur

Normaliter mag de langstlevende partner bij een zuiver vruchtgebruik geen goederen verkopen, opmaken etc. Niettemin kunt hier in het vruchtgebruiktestament van afwijken en het vruchtgebruik naar wens uitbreiden of beperken. Enkele uitbreidingen/beperkingen zijn:

– Wilt u wel/niet dat de vruchtgebruiker in ruil hiervoor een zekerheid stelt bij de kinderen (pandrecht, hypotheek)?
– Mag de vruchtgebruiker in alle vrijheid gaan beleggen of bestaande beleggingen herzien?
– Tot hoever heeft de vruchtgebruiker het recht om goederen te verkopen of te bezwaren met een hypotheek?
– Mag bij een samengesteld gezin uw langstlevende partner het vruchtgebruik volledig uitwinnen?
– Mag de vruchtgebruiker interen op het nagelaten vermogen?

Meer weten?

Wilt u meer informatie over de mogelijkheden om (erf)belasting te besparen via een testament? Bel voor een gratis adviesgesprek 010-7671700 of mail naar info@010notaris.nl